Blog

Vijf weetjes over bier brouwen

8 maart 2017 door Tom Segers

Bier brouwen: mits het juiste materiaal en wat kennis van grondstoffen kan iedereen het doen. Geen wonder dus dat het proces al héél oud is. Daarom enkele weetjes over de rijke geschiedenis van het bier brouwen.

Vijf weetjes over bier

1.Bier met brokken

Dat Romeinen, Egyptenaren en Galliërs al bier brouwden, is bekend. Maar wist je dat de drank al eigenlijk 6000 jaar oud is? De uitvinding van bier wordt traditioneel toegeschreven aan de Sumeriërs (in het huidige Irak), die brood een tijdlang lieten weken in water en de resulterende vergiste pap op smaak brachten met kruiden of honing. Omdat er in het brouwsel nog veel broodbrokken ronddreven, dronken de Sumeriërs hun bier via een riet.

2.Kloosters aan het brouwen

Tot de negende eeuw was bier brouwen een puur ambachtelijk en zelfs huishoudelijk gebeuren. Daar kwam verandering in met Karel de Grote, die de kloosters het privilege gaf om bier te brouwen en commercialiseren. Het begin van een bloeiende cultuur van abdij- en kloosterbieren waar vooral ons land wereldberoemd om werd (ook al omdat hier geen klimaat heerste om wijn te produceren). Tijdens de Franse Revolutie werd dit privilege voor kloosters en abdijen terug afgeschaft.
De populariteit van bier steeg enorm populair vanaf de Middeleeuwen, omdat het – wegens het kookproces – gezonder was dan drinkwater, dat toen vaak van enorm slechte kwaliteit was. Ook kinderen dronken het bijgevolg gretig. Gelukkig voor hen bevatte het middeleeuwse bier minder alcohol dan de hedendaagse variant …

3.Bier en properheid

Vandaag moet bier aan de strengste kwaliteits- en hygiëne-eisen voldoen – en maar logisch ook. Tot pakweg de 18e eeuw trokken brouwers zich daar echter weinig van aan. Iedereen deed maar wat, en velen probeerden zelfs om zo weinig mogelijk grondstoffen aan het water toe te voegen en zo hun winst te maximaliseren. Lange tijd was er ook alleen maar het Reinheitsgebot van Hertog Wilhelm IV van Beieren in 1516, dat bepaalde dat alleen gerst, hop en water mochten gebruikt worden om bier te brouwen. Maar dat gebod gold alleen voor de Duitse deelstaten. Het blijft wél het alleroudste voorschrift voor levensmiddelen dat vandaag nog van kracht is.

4.Hop en gist

Het waren de kloosters die als eerste hop gingen gebruiken om bier langer houdbaar (en smakelijker) te maken. Tot dan werd het kruidenmengsel ‘gruit’ gebruikt, dat vanaf de vijftiende eeuw helemaal wegdeemsterde. Alleen in namen van historische panden als ‘Gruuthuze’ blijft het nog bestaan.
Samen met hop is gist wellicht de belangrijkste grondstof geweest in de ontwikkeling van bier. In de 19e eeuw werd de werking ervan ontdekt, wat onder meer leidt tot de uitvinding van pils: bier dat bij lage temperaturen wordt vergist en gelagerd. Wanneer dan in 1880 de koelmachine wordt uitgevonden, is het helemaal feest: de frisse pint is geboren!

5.Speciale brouwsels

Vandaag kan iedereen én met alles bier brouwen, wat ook betekent dat er duchtig wordt geëxperimenteerd en afgeweken van de traditionele formule. Zo vind je tegenwoordig varianten als bananenbier, Chelada-tomatenbier (een combinatie van gekruid tomatensap met light beer van Budweiser), en zelfs een mengeling van bier en melk (Bilk) die in Japan heel populair schijnt te zijn en waar vooral mee op een vrouwelijk publiek wordt gemikt. Nee, geef ons dan maar een gewone pils of trappist …

Blijf op de hoogte
Ontvang een bericht van nieuwe bieren, blogpost of evenementen.
We respecteren je privacy.